Alles voor de reis

Mien moeder en ik keken indertied altied naor et praotpergramme Hier is… Adriaan van Dis. Et wodde deur de VPRO uutzunnen. De eerste uutzending was op 16 meert 1983, de laeste op 3 meie 1992. Et was eerst een pergramme mit gaasten uut de wereld van keunst, literetuur en wetenschop. Gaondeweg wodde et een boekepergramme. Van Dis vreug altied wat de gaasten drinken wollen: rooie wien, witte wien of waeter. De aldereerste gaast was Hugo Claus die vertelde over zien boek Het verdriet van België. De regie was altied van Ellen Jens. Over heur gaot Van Dis zien laeste boek Alles voor de reis. Een prachtig en ontroerend boek. Ik hebbe et in iene goeze uutlezen. Tiedens dat beroemde tillevisiepergramme kreeg Van Dis een relaosie mit Ellen Jens, die trouwd was mit Wim T. Schippers. In et boek hiet ze Eefje en Schippers wodt anduded as de Ander. Beide mannen dielden iene vrouw. Dat zorgt veur een leven mit hatstocht en zeerte. Ellen Jens hadde trouwens ok nog even wat gedoente mit Hugo Claus. Alles voor de reis is een roman. Alles is dus waor, behalven wat Van Dis verzunnen het. Op et aende van heur leven lag Ellen oftewel Eefje in een hospice. Op die meniere kon Van Dis altied naor heur toe. Hi’j bleef daor ok wel te slaopen, dan wodde d’r een bedde an dat van heur vaasteklonken. Ze hadde piene en de nikotinepleisters hulpen almar minder. Veur de ofleiding reisden ze tegere in fantesie en herinnerings weeromme in de tied. Ze vertelden mekeer de verhaelen over heur leven. Dat ze tegere in heur vekaansiehuus an de kust weren. Veur de eerste keer vri’jden in de dunen. In heur auto naor et butenlaand gongen op bezuuk bi’j meensken die in et tillevisiepergramme as gaast kommen konnen. Dat zi’j niet kiezen wol tussen de iene man en de aandere. Hoe graeg Van Dis ok wild hadde dat ze hielemaole veur him keuzen hadde. Eefje liet zich niet bezitten. Niet door de Ander, niet door mij. Door niemand niet. Zodoende reisde de Ander een leven laank almar mit. Doe hi’j in et hospice even een koppien koffie veur himzels ophaelde en weeromme bi’j heur kwam, was ze stiekem uut de tied raekt. In een kraante stonnen even laeter twie rouwadverteensies. Iene van Wim T. Schippers en iene van Adriaan van Dis. Wat een mooi boek. Aj’ toch zo over je geliefde schrieven kunnen…